تغییرات معنادار طبقات پوششی می‌تواند گویای عوامل تغییر آشکار و پنهان فراوانی باشد. لذا برای کنترل عوامل تغییر، ضروریست که این عوامل مورد شناسایی قرار گیرد. برای شناسایی عوامل و دستیابی به جریان تغییر، تکنیک‌های علمی متعددی وجود دارد که با توجه به شرایط مطالعه، یک شیوه انتخاب می‌گردد. در زمینه ریشه یابی عوامل تاثیرگذار و تاثیرپذیر در تغییرات پوششی، محرکه‌های فراوان با زیرمجموعه‌های متعدد وجود دارد که شناسایی آنها، تعیین ضرایب تاثیر دودویی عوامل و شناسایی چرخه‌های تاثیر، نیازمند مشارکت جمعی متخصصان حوزه‌های شهری، روستایی، منابع طبیعی، اقتصاد و جامعه‌شناسی می‌باشد.

مقدمه .. 1

فصل اول: کاربري زمين .. 5

1-1- مقدمه .. 5

1-2- نقش تخصیص زمین درگردشگريو اقتصاد .. 6

1-3- الگوهاي كاربري اراضي .. 14

1-4- چالش كاربري زمين .. 16

1-5- پیشینه مطالعات در زمینهپایش و شبیه‌سازی تغییرات پوشش زمین .. 16

1-6- پیشینه مطالعات در زمینهآینده‌نگاری و سناریوپردازی در حیطه برنامه‌ریزی کالبدی- فضایی .. 18

1-7- پیشینه مطالعات در زمینهتخصیص زمین .. 20

1-8- شیوه‌های رایج پایش تغييرات الگوي پوششي و تخصیص زمین .. 23

1-9- ارزیابی روش‌ها، شاخص‌هاو نتایج .. 24

فصلدوم: تغييرات پوششي زمين .. 33

2-1- پایش و پیش‌بینی تغییرات طبقات پوششی .. 33

2-2- تحلیل عوامل تغییر پوششو آینده‌نگاری مبتنی بر سناریو .. 44

2-3- تخصیص زمین .. 51

2-4- مفاهیم و واژه‌ها .. 56

2-4-1- تخصیص زمین .. 56

2-4-2- کاربری زمین روستایی .. 56

2-4-3- الگوی اراضی روستایی .. 57

2-4-4- الگوی پوشش زمین .. 58

2-4-5- توسعه پایدار روستایی .. 59

فصلسوم: تخصيص پايدار كاربري زمين .. 61

3-1- مفاهیم پایه .. 61

3-1-1- پارادایم .. 61

3-1-2- فضا .. 62

3-1-3- پارادایم فضایی .. 62

3-1-4- برنامه‌ریزی فضایی .. 63

3-2- ادبیاتنظری برنامه‌ریزیکاربری زمین در برنامه‌ریزیفضایی .. 64

3-2-1- نظریه‌های اقتصاد شهریو منطقه‌ای .. 66

3-2-2- نظریه‌های جامعه –طبیعت .. 72

3-3- ساختار داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز جهت تجزیه و تحلیلکاربری زمین .. 73

3-4- فنون و روش‌های ارزیابیکاربری و پوشش زمین .. 74

3-4-1- اصول ارزیابی زمین .. 75

3-4-2- آشکارسازی تغییرات پوششو کاربری زمین .. 76

3-4-3- مدلسازی ‌تغییراتکاربری زمین .. 76

3-5- آینده‌نگاری .. 77

3-5-1- آینده‌پژوهی و برنامه‌ریزی .. 78

3-5-2- روشهای مطالعات آینده‌نگر .. 80

3-5-3- سناریونویسی روشی برایپشتیبانی از برنامه‌ریزی راهبردی شهری و منطقه‌ای .. 85

3-5-4- گام‌های برنامه‌ریزی برپایه سناریو .. 86

3-5-5- لزوم به کارگیری روش سناریونویسیدر ارتباط با برنامه‌ریزی فضایی و کاربری زمین .. 86

3-5-6- سناریونگاری در برنامه‌ریزیکاربری اراضی روستایی .. 87

3-6- توسعه .. 88

3-6-1- ویژگی‌های توسعه .. 89

3-6-2- ابعاد توسعه .. 89

3-6-3- برنامه‌ریزی توسعه روستایی .. 89

3-6-4- مفهوم و معنای توسعه پایدار .. 98

3-6-5- کاربری زمین از دیدگاهتوسعه پایدار .. 99

3-6-6- توسعه پایدار و آینده‌پژوهی .. 100

3-7- پایداری روستایی .. 101

3-7-1- کاربری اراضی روستایی .. 102

3-8- جمع‌بندی و ارائه مدل .. 107

فصلچهارم: اجرای مدل پایش، سناریونگاری وتخصیص زمین در شرق گیلان .. 113

4-1- محدوده مورد مطالعه .. 113

4-2- مشخصات تصاویر و پردازش .... 114

4-3- پایش و برآورد تغییراتدر شرق گیلان .. 115

4-4- شبیه سازی تغییرات در شرقگیلان .. 115

4-5- مقایسه طبقات پوششی درسالهای 1989، 2000 و 2015 .. 117

4-6- شبیه‌سازی و پیش‌بینی تغییرات طبقات پوششی درافق 15 ساله .. 118

4-7- سناریو نگاری در شرق گیلان .. 120

4-8- تعریف محرکه های تغییرو طبقه بندی متغیرها .. 120

4-9- تاثیرگذاری/تاثیرپذیریمستقیم .. 122

4-10- تاثیرگذاری/تاثیرپذیریغیر مستقیم .. 123

4-11- عوامل کلیدی تغییر پوششزمین .. 125

4-12- جابجایی نقش متغیرها درماتریس غیرمستقیم .. 126

4- تخصیص چندنگاری مبتنی بر سناریو .. 127

4-14- تخصیص چند هدفه زمین بهروش MOLA .. 131

4-15- برآورد وزن اهداف .. 132

4-16- تعیین شایستگی به روشارزیابی چند معیاره .. 133

4-17- شایستگی سناریوی اول .. 134

4-18- شایستگی سناریوی دوم .. 135

4-19- شایستگی سناریوی سوم .. 137

4-20- نقشه شایستگی نهایی .. 139

4-21- مدل MOLA .. 140

4-22- وزن اهداف و محاسبه نیازفضایی .. 140

4-23- نقشه تخصیص کاربری .. 141

4-24- الگوهای پوشش سکونتگاهی(شهری و ساخته شده) .. 142

4-25- جمع‌بندی .. 145

منابع .. 153

منابع فارسی .. 153

منابع لاتین ..163